Akdeniz Ateşi Anemisi Belirtileri ve Tedavisi
05 Temmuz 2024

Akdeniz Ateşi Anemisi Belirtileri ve Tedavisi

Akdeniz Ateşi Anemisi

Akdeniz Ateşi Anemisi, çeşitli organlarda ve eklemlerde görülen iltihaplı ataklara sebep olan genetik bir hastalıktır. Tıpta 'Familial Mediterranean Fever' (FMF) olarak bilinen bu hastalık, halk arasında Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) olarak da adlandırılmaktadır. FMF'in geçmişi 2500 yıl öncesine kadar dayanmaktadır ve dünya genelinde yaklaşık 150.000 FMF hastası olduğu tahmin edilmektedir.

FMF'in Yayılma Alanı ve Etnik Dağılımı

FMF, Araplar, Türkler, Ermeniler, Yahudiler ve belirli etnik gruplar arasında daha sık görülmektedir. Hastalık, Akdeniz Bölgesi'nde yaygın olmasına rağmen, Türkiye'de İç Ege ve İç Anadolu bölgelerinde de sıkça rastlanmaktadır. Akdeniz Ateşi Anemisi, ülkemizde sık görülen Akdeniz anemisi (talasemi) hastalığı ile karıştırılmamalıdır. Genellikle 5 ile 15 yaşları arasında başlayan bu hastalığa 50 yaşından sonra rastlanması oldukça nadirdir. Çok çocuklu ailelerde birden fazla çocukta görülebileceği gibi, bazen sadece bir çocukta da hastalık ortaya çıkabilir.

Akdeniz Ateşi Anemisi Belirtileri

Hastalığın belirtileri arasında:
  • Ateş
  • Omuz ve sırt ağrısı
  • Kırıklık
  • Eklemlerde ağrı
  • Karın ağrısı
  • Bazı eklem çevresinde döküntüler
Karın ağrısı çok şiddetli olup, hastayı hareketsiz hale getirebilir. Bu durumda hasta karın bölgesine dokunulmasını istemez. Ağrının şiddeti nedeniyle doktorlar tarafından apandisit teşhisi konulabilir ve hastaların büyük bir çoğunluğu apandisit ameliyatı olur. Bu ameliyatın kötü bir yanı olmamakla birlikte, bazı doktorlar hastanın iyi durumdayken apandisit ameliyatı olmasını önerir. Bunun sebebi, her krizi apandisit sanıp, günün birinde gerçek bir apandisit ağrısı yaşandığında hastanın hayati tehlikeye girmesini önlemektir. FMF hastalarının da apandisit olma olasılığı vardır. Atakların sıklığı hastadan hastaya değişiklik gösterebilir; bir ayda bir, iki kez, bazen haftada bir veya birkaç ayda bir görülebilir. Genellikle 24-48 saat aralığında sürer.

Karın Ağrısının Sebebi

Karın ağrısının şiddetli olmasının nedeni, karın içindeki bağırsakları örten 'periton' adlı zarın iltihaplanmasıdır. Bu mikrobik bir iltihaplanma değildir. Karın ağrıları sırasında hastada iştahsızlık, kusma, bulantı, halsizlik ve kırıklık görülebilir.

Havale Riski

FMF, ateşli bir hastalık olduğu için hastanın havale geçirme olasılığı yüksektir. Vücut ısısı 40 dereceye kadar çıkabilir ve ateş kontrol altına alınmazsa hasta havale geçirebilir.

AAA'nın Genetik Temeli

AAA'nın nedeni hala bilinmemekle birlikte, hastalığa sebep olan gen bulunmuştur. Kalıtsal bir hastalık olup, soya çekim özelliği göstermektedir. Ebeveynlerden birinde olması, bu hastalığı açıklayan en büyük etkendir.

Ateşli Akdeniz Anemisi Tanısı

Hastalığa sebep olan gen bulunduğundan dolayı kesin tanı koyabilmek için genetik inceleme yapılması gerekmektedir. Ancak, bu yöntem pahalıdır ve henüz yaygın olarak kullanılmamaktadır. Bu nedenle, hastanın verdiği bilgiler, doktorun muayenesi ve yapılan testler ile tanı koyulabilir. Kesin tanı koyulabilmesi için ailede bu hastalığın olup olmadığı ve aile ırkı gibi etkenlerin doktor tarafından bilinmesi gerekmektedir. Ataklar halinde görülmesi de hastalığa teşhis koymak için başvurulan yollardan biridir. Hastalık ilerlemiş ve amiloidoz mevcutsa, idrarda protein araştırmasına gidilir.

Amiloidoz ve Organ Hasarı

Bu hastalık zamanla vücudun çeşitli organlarında amiloid adı verilen protein yapısında bir maddenin birikmesine yol açar. Bu madde organların işlevlerini yerine getirmesini engelleyerek ciddi hastalıklara sebep olur. En sık görülen hastalık ise böbrek (müzmin) yetmezliğidir. Böbrek gibi önemli işlevleri olan bir organın işlev yapamaması hayati tehlikelere yol açabilir.

Ayrıca, kısırlık ve düşük bu tip hastalarda daha fazla görülür.

Ateşli Akdeniz Anemisi Tedavisi

Bu hastalığın tedavisinde kullanılan temel ilaç 'kolşisin'dir. Hastalar bu ilacı günde 2 veya 3 defa alırlar.

Kolşisinin Etkileri
  • Ağrıların gelmemesine
  • Ağrıların aralıklarının azalmasına
  • Kriz ağrılarının şiddetinin azalmasına
  • Kriz ağrı sürelerinin azalmasına
Her kişide farklılık gösteren bu ilaç, hastaların %80 - %95'inde etkili sonuçlar vermektedir.

FMF hastası bireyler, hastalığın ilerleme evresini kontrol altında tutmak için yılda bir kez ağız mukozası veya rektum mukozası örneği vermelidir.

Unutmayalım ki sağlık, şakaya gelmeyecek kadar ciddi bir konudur.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni